6f/2 (34513)

تعاریف جامعی از حسابداری

تعريف حسابداري:حسابداري شناسايي اندازه گيري ثبت وگزارش اطلاعات

اقتصادي به استفاده كنندگان به گونه اي كه امكان قضاوت وتصميم گيري آگاهانه

براي آنها فراهم شود.

استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری مجموعه کسانی هستند که جهت تصمیم گیری

نیازمندند اطلاعات حسابداری را دریافت نمایند.استفاده کنندگان اطلاعات مالی 2

گروه هستند :استفاده کنندگان درون سازمان وبرون سازمانی .

استفاده کنندگان درون سازمانی در واقع مدیران و گردانندگان سازمان میباشند.

استفاده کنندگان برون سازمانی مجموعه اشخاص حقیقی وحقوقی خارج از سیستم

موسسه هستند که برای تصمیم گیری وقضاوت آگاهانه مایلند اطلاعات حسابداری

را دریافت کنند.

حسابداری مدیریت :

شاخه ای از حسابداری است که گزارش های درون سازمانی را جهت استفاده

مدیران وگردانندگان عملیات سازمان تهیه می کنند.مدیران بااستفاده از اطلاعات

دریافت شده از حسابداران به ارزیابی عملکرد گذشته کنترل فعالیت های جاری

وبرنامه ریزی برای آینده اقدام می کنند.

1

حسابداری مالی:

حسابداری مالی شاخه ای ازحسابداری است که گزارش های مالی برون سازمان

را جهت استفاده مدیران وافراد خارج از سازمان تهیه می کند.

گزارش درون سازمانی از ویژگی زیر برخوردار است:

1 ) جزو اسرار سازمان طلقی می شود

2 ) در فواصل زمانی نسبتا کوتاه تهیه می شود.

3 ) حاوی اطلاعات تفضیلی هستند

4 ) به مدیران وگردانندگان سازمان ارائه می شوند

حسابداران با استفاده از دانش تجربه وابزار مناسب اطلاعات مربوطه به فعالیت

های مالی راشناسایی واندازه گیری کرده سپس به پردازش آنها اقدام می کند

ودرنهایت اطلاعات را به شکل گزارش های مالی دراختیار کسانی قرار میدهند

که مایلندآنهارادر تصمیم گیریهای خودقراردهند.

تصمیم گیریهای اقتصادی افراد به فعالیت های اقتصادی منجر می شود و فعالیت

های اقتصادی موجب می شود تااطلاعات اقتصادی به وجودآید.اطلاعات اقتصادی

زمینه کار حسابداران رافراهم می کند.

2

طبقه بندی موسسات از نظر مالکیت:

– عمومی

– خصوصی

– تعاونی

طبقه بندی موسسات از نظر نوع فعالیت:

– خدماتی

– بازرگانی

– تولیدی

طبقه بندی موسسات از نظر هدف فعالیت:

– انتفاعی

– غیر انتفاعی

طبقه موسسه از نظر تعداد مالکین:

– انفرادی

– غیر انفرادی

سیستم حسابداری موجود در دنیای امروز سیستم حسابداری دوبل است .اساس

وشالوده سیستم حسابداری دوبل معادله اصلی حسابداری است که در آن

داراییها = بدهی ها + سرمایه

دارایی : داراییها به مجموعه اموال مطالبات وجوه نقد وتمامی چیزهایی که دارای

منافع آتی باشد .

بدهی : حق یا ادعای اشخاصی غیراز مالک موسسه نسبت به داراییها.

سرمایه : حق یا ادعای مالک یا مالکین نسبت به دارائیهای موسسه.

3

تعاریف اولیه حسابداری

تعریف سود وزیان:صورتحساب سود وزیان یک صورت حساب مالی است که

درآن کلیه درآمدهای کسب شده دریک دوره مالی با کلیه هزینه های انجام شده در

همان دوره مالی مقابله می شود .نتیجه سودوزیان به 3 شکل مشخص می گردد.

سود ویژه = درآمد> هزینه ها

زیان ویژه = درآمد

نه سود نه زیان سربه سر= درآمد = هزینه ها

صورت حساب سودوزیان برای یک دوره مالی تهیه وتنظیم می شود درحالی که

ترازنامه دریک تاریخ مشخص وضعیت مالی موسسه را نشان می دهد.

دفتر معین: در برخی موارد حسابداران به اصلاعاتی جزئی تر از آنچه که در

دفتر کل ثبت شده نیازدارند این اطلاعات جزئی را در دفتری کمکی به نام دفتر

معین ثبت می کنند.پس دفتر معین دفتری است که بعضی از سرفصل های دفتر کل

راتشریح می کند.

اصلاح حسابها : در حسابداری در پایان دوره مالی مانده برخی از حسابها می

بایستی اصلاح وتعدیل گردد.اصلاح حسابها به منظور رعایت اصل وضع هزینه

های یک دوره از درآمدهای همان دوره انجام می شود ودریک موسسه خدماتی

حسابها به دو گروه زیر طبقه بندی می شود:

حسابهای دائمی : مانده حسابهای دائمی از یک دوره مالی به دوره مالی بعد انتقال

می یابد.که این حسابها شامل موارد زیر می باشد: دارایی ، بدهی ، سرمایه.

4

حسابهای موقت : به مجموعه حسابهایی گفته می شود که به یک دوره مالی به

خصوص مربوط می شود وبه دوره های مالی قبل وبعد مربوط نمی شود. وشامل

موارد زیل می شود:

درآمد و هزینه ، برداشت ، خلاصه سود وزیان

حسابهای مختلط : به حسابهایی گفته می شوند که قسمتی ازآنها دائمی وقسمتی

موقت است .درواقع بخشی از آنها سودوزیانی وبخشی دیگر ترازنامه ای اند.و

مهمترین آنها عبارتند از:

– پیش پرداختها که منقضی شده آن در سرفصل هزینه های باید قرار بگیرد و

منقضی نشده آن جزء دارایی های می باشد.

– پیش دریافتها که در پایان دوره مالی به دو بخش تقسیم می شوند : یکی بخش

تحقق یافته (درآمد) ودیگری بخش تحقق نیافته ( بدهی )

ملزومات یک حساب مختلط است که مانده آن در 29 اسقند می بایست در

اصلاح حسابها که بعد توضیح خواهیم داد اصلاح شود ودر واقع ملزومات مصرف شده جزء هزینه و مصرف نشده آن کماکان جزء دارایی می باشد.
سیستم حسابداری نقدی: تمامی رویدادهای مالی هنگام شناسایی ودرصورت
دریافت یا پرداخت وجه ثبت می شوند.دراین سیستم درآمدهای نسیه وهزینه های

نسیه ثبت نمی شوند.

سیستم حسابداری تعهدی : رویدادهای مالی نقدی وغیرنقدی ثبت ومنعکس می

شود.سیستم حسابداری متداول در دنیای امروز سیستم حسابداری تعهدی می باشد.

5

چرخه حسابداری شرکت های مختلف (خدماتی بازرگانی تولیدی):

چرخه حسابداری شرکتها ی مختلف به شرح زیر می باشد:

1 ) جمع آوری اسناد ومدارک مثبته :

منظور همان فاکتورفیش ورسیدهای پرداخت رسیدهای بانکی وغیره می باشد.

2 ) تجزیه وتحلیل اسناد ومدارک مثبته :

منظور تجزیه تحلیل یا همان دودو تاچهارتای یک حسابدار است که مثلا اگر

رسیدی یا فاکتوری در دست دارد جهت چگونگی وغیره آن فکر می کند.

3 ) سند حسابداری :

پس از تجزیه وتحلیل حسابدار می بایست جهت ثبت های مربوطه به سند

حسابداری رجوع کند که امروزه دراکثر ادارات در نرم افزارهای کا مپیوتری

حسابداری انجام میگردد.

4) دفتر روزنامه :

سپس می بایست از روی سند حسابداری دفتر روزنامه که جزء دفاتر قانونی می

باشد ثبت گردد.که این نکته قابل ذکر است دفتر روزنامه دقیقا همانند سند

حسابداری می باشد.

5 ) دفتر کل:

بعد از ثبت دفتر روزنامه می بایست مانده هرحساب در دفترکل که به صورت ریز

هرحساب درآن گنجانده شده منتقل گردد.

6

6 ) دفترمعین :

بعد از دفتر کل نیز می باست هر کدام از حسابها که ریز دارند همانند بانک مثلا

بانک ملی صادرات و….می بایست به صورت جزء وارد دفتر معین گردد.

7) مانده گیری از حسابهای دفتر کل :

در پایان سال مالی می بایست از تمامی حسابهای دفتر کل مانده گیری کرد.

8 ) تراز آزمایشی :

پس از مانده گیری از حسابهای دفتر کل می بایست به ترتیب خاصی که بعدا در

سرفصلی تحت عنوان تراز آزمایشی توضیح داده خواهد شد کلیه حسابها گنجانده

گردد.قابل ذکر است که تراز آزمایشی دو ستونی می باشد .

9 ) اصلاح حسابها :

در پایان هر دوره مالی وپس از ایجاد ترازآزمایشی یکسری اصلاحات می بایست

در دفاترمالی صورت گیرد.عمده این اصلاحات به استهلاک دارایی های ثابت

همچنین مشخص نموده ذخیره مطالبات مشکوک الوصول وهزینه های اجاره

وبیمه وحقوق هایی که بنا به دلایلی مثلا فراموشی حسابدار پرداخت نگردیده است

می باشد.

10) ترازآزمایشی اصلاح شده :

پس از انجام اصلاحات می بایست حسابدار ترازآزمایشی ای را طراحی نموده که

کلیه اصلاحات نیز در آن قید شده باشد.که نام آن تراز آزمایشی اصلاح شده می

باشد.

7

11) صورت سود وزیان :

نتیجه فعالیت هرشرکتی اعم از خدماتی بازرگانی و تولیدی از روی صورت

سودوزیان مشخص می گردد که این صورت در هر واحدی به صورت متفاوتی با

واحدهای دیگر می باشد.

12) صورت سرمایه :

صورت سرمایه نیز به ترتیب سرمایه اولیه وسپس اگر سرمایه گذاری مجددی

وجود داشته باشد وهمچنین برداشت نیز کسر می گردد ودر نهایت سود یا زیان

طی سال مالی اضافه یا کسر می گردد تا میزان سرمایه درپایان دوره مشخص

گردد.صورت سرمایه در تمامی واحدهای خدماتی بازرگانی وتولیدی معمولا به

یک شکل می باشد.

13) ترازنامه :

بیلان یا ترازنامه به 3 شکل طراحی می گردد که بعدا به صورت کامل توضیح

داده خواهد شد .اما مهمترین آن ترازنامه به شکل T می باشدکه دارایی های در

یک طرف ودر طرف دیگر مجموع بدهی ها وسرمایه درج می گردد که میبایست

2طرف با یکدیگر بر اساس معادله حسابداری برابر وتراز باشد.

14) بستن حسابهای موقت :

در هر شرکتی 2نوع حساب وجود دارد :حسابهای دائم وموقت.حسابهای موقت که

در هر واحدی (خدماتی تولیدی وبازرگانی) متفاوت می باشد . در پایان سال

معمولا به حساب خلاصه سود (زیان ) بسته می شوند.البته درتمامی واحدها هزینه

به عنوان حساب موقت می باشد.

8

15) تراز اختتامی :

قبل از بستن حسابهای دائم می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان

ترازاختتامی تهیه گردد.

16) بستن حسابهای دائمی :

پس از بستن حسابهای موقت نوبت به بستن حسابهای دائم می رسد.عمده حسابهای

دائمی شامل دارایی ها بدهی ها وسرمایه می باشد.

17) تراز افتتاحی در سال مالی جدید :

قبل از افتتاح حسابهای دائم درسال مالی جدید می بایست لیستی از آن در

صورتحسابی تحت عنوان ترازافتتاحیه تهیه گردد.

18) افتتاح حسابهای دائمی درسال مالی جدید :

تمامی حسابهای دائمی (دارایی بدهی سرمایه) با حساب ترازافتتاحی افتتاح

میگردند.

9

(کلیه ثبت ها طی دوره مالی درواحدهای خدماتی )

ثبت های مورد نیاز در شرکت های خدماتی:

1) ثبت سرمایه گذاری اولیه:

بانک ****

سرمایه ****

2) ثبت دریافت وام :

بانک ****

وام پرداختنی ****

3) ثبت خرید دارایی ها از قبیل آپارتمان ، ملزومات ، وسائط نقلیه ، اثاثه و…

دارایی مربوط ****

بانک / حسابهای پرداختنی ****

نکته : درثبت فوق درقسمت بستانکار دو حساب را نوشته ایم ومنظور آن است که

درصورت خرید نقدی داراییها حساب بانک و درصورت خرید نسیه دارایی حساب

، حسابهای پرداختنی یا بستانکاران ،بستانکار می گردد.

4) ثبت بازپرداخت بدهی و وام دریافتی:

حسابهای/ وام پرداختنی ****

بانک ****

5) ثبت وصول مطالبات ( حسابهای دریافتنی ):

بانک ***

حسابهای دریافتنی ****

10

6) ثبت برداشت :

برداشت ****

بانک / صندوق ****

7) ثبت فروش دارایی ها :

بانک/حسابهای دریافتنی ****

دارایی مربوطه ****

8) ثبت ارائه خدمات به صورت نقد ونسیه :

بانک / حسابهای پرداختنی ****

درآمد ****

9) ثبت دریافت خدمات به صورت نقد ونسیه :

هزینه مربوطه ****

بانک / حسابهای پرداختنی ****

10) ثبت پیش پرداختها :

پیش پرداخت مربوطه ****

بانک ****

11) ثبت پیش دریافت ها :

بانک ****

پیش دریافت مربوطه ****

12) ثبت سرمایه گذاری مجدد:

بانک ****

سرمایه ****

11

---